Farmakološka terapija hipertenzije

Autor: Dr. Alen Ajan, ljekar opšte prakse

Pacijenti s primarnom hipertenzijom obično se liječe lijekovima koji:

– smanjuju volumen krvi; 

– smanjuju sistemski vaskularni otpor; 

– smanjuju srčani ritam smanjenjem brzine otkucaja srca i udarnog volumena.

Pacijente sa sekundarnom hipertenzijom najbolje je liječiti kontroliranjem ili uklanjanjem osnovne bolesti.

Arterijski pritisak se može smanjiti smanjenjem minutnog volumena, sistemskog vaskularnog otpora ili centralnog venskog pritiska. Učinkovit način smanjenja venskog pritiska i minutnog volumena je upotreba lijekova koji smanjuju krvni volumen. Ovi lijekovi (diuretici) djeluju na bubreg pojačavajući izlučivanje vode i natrija. Smanjenje volumena krvi ne samo da smanjuje centralni venski pritisak nego, još važnije, smanjuje minutni volumen Frank-Starlingovim mehanizmom zbog smanjenja predopterećenja („preload“) komora. Dodatna prednost ovih lijekova je što dugotrajnom primjenom smanjuju sistemski vaskularni otpor. 

Mnogi antihipertenzivi primarno djeluju na sistemski vaskularni otpor. Neki od ovih lijekova proizvode vazodilataciju (širenje krvnih žila) ometajući simpatički adrenergični vaskularni tonus (simpatolitici) ili blokiranjem stvaranja angiotenzina II ili njegovih vaskularnih receptora. Ostali lijekovi su direktni arterijski dilatatori, a neki su mješoviti arterijski i venski dilatatori. Iako se rjeđe koriste zbog velike učestalosti neželjenih edfekata, postoje lijekovi koji djeluju na regije u mozgu koji kontroliraju simpatički autonomni odljev. Smanjujući efektivnu aktivnost simpatikusa, lijekovi s centralnim djelovanjem smanjuju arterijski pritisak smanjenjem sistemskog vaskularnog otpora i minutnog volumena srca. 

Neki antihipertenzivni lijekovi, ponajviše beta-blokatori, smanjuju srčani ritam i kontraktilnost (ovo smanjuje udarni volumen) srčanog mišića blokirajući utjecaj simpatičkih živaca na srce. Blokatori kalcijumovih kanala, posebno oni (ne-dihidropiridini) koji su kardioselektivniji, također smanjuju minutni volumen smanjenjem broja otkucaja srca i kontraktilnosti. Neki blokatori kalcijumovih kanala (posebno dihidropiridini) selektivnije djeluju na sistemsku vaskularizaciju i pri tome smanjuju sistemski vaskularni otpor.

Izbor adekvatne farmakološke grupe za liječenje hipertenzije prepustite svom ljekaru. Ljekar će odabrati najbolju terapiju vodeći se smjernicama najvažnijih stručnih udruženja (ESC), vlastitim znanjem i iskustvom te Vašim općim zdravstvenim stanjem i faktorima rizika.

Facebook komentari