Imunitet i vitamin B12

AUTOR: Mr. ph. Emina Karkelja, specijalista kontrole lijekova

Vitamin B12 se u hrani i dodacima prehrani pojavljuje se u tri različita hemijska oblika: cijanokobalamin i hidroksikobalamin (fiziološki neaktivni oblici) te metilkobalamin (fiziološki aktivan oblik). Vitamin B12 je hidrosolubilan, odnosno, topiv u vodi. Ovaj vitamin iz skupine B-kompleksa učestvuje u nizu procesa i funkcija u održavanju ljudskog zdravlja. Između ostalog, vitamin B12 ima ulogu i u procesu dijeljenja ćelija, doprinosi normalnom funkcioniranju nervnog sistema te pravilnom odvijanju psiholoških funkcija. Također, vitamin B12 doprinosi normalnom metabolizmu homocisteina i stvaranja energije. Ima udio u normalnom stvaranju crvenih krvnih ćelija, smanjuje osjećaj umora i iscrpljenosti te jača imunitet.

Vitamin B12 dio je mnogih važnih procesa u organizmu, zajedno s folnom kiselinom, uključujući sintezu DNK, nastanak crvenih krvnih zrnaca i izolacijskog omotača (mijelinski omotač) oko  nervnih ćelija, omogućavajući normalno provođenje signala kroz nervni sistem. Teži nedostatak ovog vitamina ogleda se kao perniciozna anemija koja je bila smrtonosna bolest sve do otkrića vitamina B12 u jetri.

Međutim, i prije pojave simptoma anemije, često se javljaju drugi problemi, najčešće neurološke prirode:

– obamrlost, trnci, osjećaj žarenja u nogama, drhtavica, slabost mišića, poremećaji spavanja, gubitak pamćenja, iracionalni bijes, narušena mentalna funkcija i Alzheimerova bolest

– drugi psihološki problemi: demencija, depresija, psihoze i opsesivno-kompulzivno ponašanje.

Nedostatak vitamina B12 nalikuje na mnoge znakove starosti – kad je nivo vitamina B12 nizak, mogu se pojaviti ataksija (drhtavi pokreti i nestabilno držanje), mišićna slabost, spastičnost, inkontinencija, usporene reakcije, gubitak pamćenja, dezorijentacija, depresija i konfuznost.

Vitamin B12 direktno se povezuje i sa multiplom sklerozom, bolešću kod koje dolazi do demijelinizacije središnjeg nervnog sistema. Preciznije, kod oboljelih od ove bolesti se ne radi o nedostatku vitamina B12, već o smanjenoj sposobnosti ovog vitamina da se veže za nervno tkivo.

Vitamin B12 se povezuje i sa liječenjem depresije jer aktivira tetrahidrobiopterin (BH4), spoj koji pomaže u aktivaciji neurotransmitera za „sreću i dobro raspoloženje“, kao što su serotonin i dopamin.

Apsorpcija vitamina B12

Apsorpcija vitamina B12 je kompleksan proces podložan teškoćama iz nekoliko razloga. Za savremenog čovjeka, izvor vitamin B12 je hrana životinjskog porijekla, a za pravilnu apsorpciju potrebna je dovoljna količina želučane kiseline. Stariji ljudi imaju manjak vitamina B12 u organizmu upravo zbog nedostatka želučane kiseline potrebne za njegovu apsorpciju.

Vitamin B12 nalazimo u jetri, bubrezima, mesu, ribi, školjkama i rakovima, mliječnim proizvodima i jajima. Zbog ovoga se perniciozna anemija često javlja kod vegetarijanaca i vegana. Zanimljivo je da jaja sadrže vitamin B12, ali takođe sadrže i supstance koje blokiraju njegovu apsorpciju pa vegetarijancima preostaje jedino mlijeko kao dobar izvor B12 vitamina.

Vitamin B12 iz namirnica životinjskog porijekla ulazi u želudac kao dio životinjskih bjelančevina i mora najprije biti oslobođen uz pomoć pepsina i želučane kiseline. Slobodni vitamin B12 se potom veže na R-protein koji luče mukozne i parijetalne ćelije (iste ćelije koje luče i želučanu kiselinu). Da bi bio uspješno apsorbiran, vitamin B12 se najprije mora vezati na protein nazvan intrinzični (unutrašnji) faktor (tzv. IF) koji se takođe luči u želucu. Do ovoga ne može doći sve dok se kompleksi R-proteina ne razgrade pomoću enzima pankreasa u tankom crijevu. Vitamin B12 se potom veže za intrinzični faktor (IF) i odlazi u niži dio tankog crijeva gdje se kompleks intrinzični faktor – vitamin B12 veže za ćelijske receptore, a za šta je potreban kalcijum. Zato manjak pepsina, želučane kiseline, R-proteina, enzima pankreasa, intrinzičnog faktora, kalcijuma i ćelijskih receptora može otežati apsorpciju dovesti i do manjka vitamina B12.

Kad jednom dospije u krvotok, za vitamin B12 se vežu transportni proteini i odnose ga u ćelije. Unutar ćelije, enzimi oslobađaju vitamin B12 iz proteinskog kompleksa i pretvaraju ga u njegova dva koenzimska oblika – metilkobalamin i adenozilkobalamin. Manjak potrebnih enzima takođe može otežati ovo pretvaranje.

Srećom, organizam apsorbira oko jedan do pet posto slobodnog vitamina B12 procesom pasivne difuzije. Stoga se manjak prouzrokovan slabom probavom bjelančevina ili nedostatkom R-proteina, intrinzičnog faktora ili enzima pankreasa može uspješno tretirati velikim dozama vitamina B12 ili putem hrane veoma bogate vitaminom B12. Manjak vitamina B12 u ćelijama, prouzrokovan nedostatkom ili lošom funkcijom enzima za pretvaranje može se kompenzirati dopunom koenzimskim oblicima – metilkobalaminom i adenozilkobalaminom (oblici nađeni u ćelijama).

Sprečavanje nedostatka vitamina B12

Da bi se izbjegao manjak vitamina B12, postoji niz preporuka vezanih uz prehranu i općenito način života, među kojima ističemo:

– Redovito jedite namirnice koje obiluju ovim vitaminom

– Jedite hranu bogatu kalcijem koji pomaže apsorpciju vitamina B12

– Redovito koristite kokosovo ulje

– Pojačajte unos vitamina B12 nakon operativnog zahvata – dušični oksid (NO) iz anestetika može potrošiti zalihe ovog vitamina

– Izbjegavajte namirnice bogate folnom kiselinom (suplementacija ovom kiselinom mora biti paralelna s pojačanim unosom vitamina B12)

– Izbjegavajte namirnice koje blokiraju apsorpciju ovog vitamina (soja i spirulina)

– Izbjegavajte lijekove koji smanjuju apsorpciju vitamina B12

– Uzimajte vitamin B12 u dodacima prehrani ako bolujete od celijakije, Crohnove bolesti ili drugih crijevnih bolesti.

Metilkobalamin

Vitamin B12 učestvuje u normalnom metabolizmu ugljikohidrata, masti i proteina. Pomaže pretvaranje ugljikohidrata iz hrane u glukozu koju tijelo može upotrijebiti kao energiju, a to je ujedno i razlog zašto se osobe s manjkom ovog vitamina često osjećaju umorno i slabo.

Ako je uzrok umora nedostatak vitamina B12, jutarnja kafa vam neće biti od velike pomoći.  Preparat prvog izbora za prevenciju nedostatka vitamina B12 u obliku metilkobalamina je dodatak prehrani farmaceutskog kvaliteta  MECOBALAMIN koji kroz krvno-moždanu barijeru može proći u moždano tkivo te na taj način direktno preventivno uticati na moždanu funkciju. MECOBALAMIN je optimalna formulacija vitamina B12 koja omogućava brzu, sigurnu i efikasnu nadoknadu vitamina B12 i otklanjanje simptoma, uz dobru podnošljivost i jednostavnu primjenu prilagođenu svim korisnicima!

MECOBALAMIN sadrži metilkobalamin u dnevnoj dozi od 1000 μg (mikrograma) ili 1 mg (miligram). Pakovanje od 30 tableta zadovoljava jednomjesečnu terapijsku potrebu.

Vitamin B12 iz običnih peroralnih formi dodataka prehrani i lijekova koji se gutaju (tablete, film tablete, kapsule) i apsorbiraju u tankom crijevu ima ograničenu apsorpciju ovisnu o količini unutrašnjeg faktora u probavnom sistemu. Zato je važno istaći prednost upotrebe sublingvalnih tableta MECOBALAMIN (sublingvalne = tablete topive pod jezikom) koje se otapaju i apsorbiraju pasivnom difuzijom već u usnoj šupljini, za šta nije potreban unutrašnji faktor. Na ovaj način, sublingvalne tablete su učinkovite neovisno od raspoloživosti unutrašnjeg faktora ili stanja sluznice želučano-crijevnog sistema te se mogu primjenjivati kod svih osoba.

MECOBALAMIN ne sadrži laktozu niti gluten.

Facebook komentari