Kakve opasnosti nosi pretjerano izlaganje suncu?

Autor: Dr Alma Kovačević-Tucek, dermatovenerolog, ZU ” Kutanova” Banja Luka

Iako je za sve nas sunce univerzalni izvor života, pretjerano izlaganje UV zracima može izazvati niz štetnih posljedica po zdravlje kože koje mogu biti kratkoročne ili pak dugoročne. Sunčeva svjetlost u umjerenim količinama dobra je za naše zdravlje. To je važan izvor vitamina D koji je bitan za zdravlje kostiju i povećava nivo serotonina koji podiže raspoloženje.

Najčešći problemi

Pretjerano izlaganje suncu može uzrokovati pojavu opekotina od sunca, hiperpigmentacije, fotostarenje kože, fotodermatoze  te povećan rizik za nastanak raka kože u starijoj životnoj dobi.

Koža posjeduje vlastite zaštitne mehanizme od UV zračnja kao što su melaninska pigmentacija, zadebljavanje slojeva kože, reparacija DNK, stvaranje vlastitih UV filtera i aktivacija antioksidanasa. UV zračenje  izaziva strukturna oštećenja kožnih ćelija uključujući oštećenja ćelijskih membrana i DNK stvaranjem slobodnih radikala (UVB dio spektra), te oštećenja kolagena i zapaljenja sitnih krvnih sudova u koži (UVA dio spektra). Vremenom, kod ponavljanih izlaganja suncu tokom godina dolazi do slabljenja regenerativnih sposobnosti kože, fotostarenja te povećanog rizika od nastanaka raka kože. Osobe svijetle puti i mala djeca imaju znatno manje melanina u koži te su samim tim podložnije svim štetnim djejstvima UV zraka na kožu. Sunčane opekotine (solarni dermatitis) je upala kože nastala akutnim, neposrednim izlaganjem UVB zracima sunčeve svjetlosti. Crvenilo, bol, otok kože uz osjećaj pečenja javlja se obično 4-6 h nakon izlaganja suncu. Ukoliko su zahvaćene veće površine kože te je izlaganje suncu duže trajalo mogu se pojaviti i napeti plikovi ispunjeni bistrom tečnošću uz povišenu tjelesnu temperaturu, glavobolju, mučninu i povraćanje. Za oštećenje kože u ovom slučaju su direktno odgovorni slobodni radikali oslobođeni pod djejstvom UVB zraka koji strukturno oštećuju kožne ćelije i dovode do zapaljenja.

Lysoderm® krema kao prva pomoć

Kao prva pomoć može poslužiti Lysoderm® krema koja sadrži lizozim, prirodni enzim koji se i inače nalazi u našoj koži i pljuvački a djeluje protuupalno, smanjuje otok te razgrađuje raspadne produkte u rani nastale upalom. Lizozim ima i direktni antimikrobni učinak tako što uništava brojne bakterije te na taj način sprečava infekciju rane te potiče regenerativne procese i zacjeljivanje. Intenzivne i ponavljane sunčane opekotine mogu rezultovati pojavom nepravilnih sitnih hiperpigemntacija tzv. sunčanih pjega. Fotodermatoze predstavljaju skupinu kožnih osipa koji nastaju naglo i praćeni su svrabom u čijem nastanku je neophodno učešće sunčeve svjetlosti na kožu. Mogu biti produkt isključivo izlaganja suncu a mogu biti i rezultat kombinovanog djejstva sunčevog zračenja i pojedinih hemijskih supstanci (najčešće lijekova, biljnih preprata koji mogu biti uneseni u organizam per os ili pak biti nanaeseni na kožu u vidu preprata za spoljnu upotrebu na kožu). U slučaju da osoba uzima neku vrstu terapije prije izlaganja suncu treba prethodno da se konsultuje sa ljekarom o mogućnosti pojave fotodermatoza.

Alergija na sunce 

Najčešća je “Polimorfna svjetlosna erupcija” u narodu poznata kao alergija na sunce koja se javlja sa učestalošću od 20% u Evropi i SAD u srednjoj dobi, te se manifestuje naglom pojavom osipa praćenog svrabom na osunčanom dijelu kože, koji se intenzivira pri svakom ponovnom izlaganju suncu tokom 10-15 dana. Ova vrsta osipa javlja se isključivo zbog djejstva slobodnih radikala nastalih uticajem UVB zraka, nema uticaja na opšte zdravlje ali može značajno da utiče na kvalitet godišnjeg odmora te osobe kod kojih se javlja trebaju biti adekvatno informisane.

Facebook komentari