Kašalj kod djece, kad posjetiti ljekara

AUTOR: Dr. Boris Zec, specijalista pedijatrije

Najčešći simptom zbog kojeg roditelji djecu dovode kod ljekara jeste kašalj. Dječiji kašalj kod roditelja uvijek izaziva osjećaj zabrinutosti. 

Šta je zapravo kašalj? 

Pojednostavljeno, kašalj je način na koji tijelo odgovara na iritativne stimuluse u ždrijelu, koji šalju impulse u mozak, a ovaj u mišiće toraksa i abdomena da se kontrahiraju i tjeraju vazduh iz pluća da bi se otklonio iritans. Povremeni kašalj u toku dana je sasvim normalan i prirodan način da se pročiste disajni putevi od svakodnevnih iritanasa kao što su zagađenost vazduha, duvanski dim, ostaci hrane, sluz (mukus) itd. Kašalj možemo posmatrati prema kvalitetu (suvi ili vlažni), dužini trajanja (akutni ili hronični) ili prema etiologiji (specifični ili nespecifični). Pojava specifičnog kašlja je vezana za specifična stanja ili bolesti i zahtijeva specifičan pristup svakoj takvoj bolesti ili stanju (astma, infekcije donjih respiratornih puteva itd.). 

Osvrnimo se na najčešće razloge pojave kašlja u djece. Većina djece u dnevnom kolektivu simptom kašlja ispoljava nakon virusne infekcije gornjih respiratornih puteva, kao što je prehlada. Prema nekim istraživanjima, trećina djece kašlje i do deset dana od početka simptoma prehlade, a jedna trećina djece predškolskog uzrasta nastavlja da kašlje i do 25 dana od početka bolesti. Izazivači su uglavnom virusi.

Bolest počinje uz blago povišenu tjelesnu temperaturu, malaksalost i smanjen apetit. Ono što roditelji prvo primijete je zapušenost nosa te pojava sekrecije s retronazalnim slijevanjem u početku bistrog, a potom bjeličasto-zelenkastog sekreta u donje partije disajnih puteva, koje izazivaju refleksni nadražaj receptora i pojavu kašlja. Na taj način dolazi do čišćenja disajnih puteva. Sve to izgleda kao vrlo fin, jednostavan mehanizam. Ovakvi simptomi su uglavnom bezazleni, samoograničavajući i prolaze u dogledno vrijeme. Međutim, problem nastaje kada  svi navedeni simptomi bivaju prolongirani, postaju intenzivniji, kašalj postaje toliko snažan da remeti san, iritira receptore u plućima koji još više nadražuju tijelo na kašalj. Tada smo primorani da pokušamo da smanjimo navedene tegobe.

Kao što i bolest počinje od gornjih partija disajnog sistema, zadatak nam je da vršimo dekongestiju nazalne sluznice, uz evakuaciju sadržaja. U arsenalu mnogobrojnih farmaceutskih preparata, kao najbolji su se pokazali oni s kombinovanim dejstvom, koji s jedne strane omogućavaju smanjenje edema sluznice nosa i nosnog dijela ždrijela, a s druge strane doprinose razgradnji gustog sloja sluzi kako bi se lakše evakuisao (Rinobact P® i Lysobact P®). U daljem tretmanu, u situacijama koje su nerijetke u svakodnevnoj praksi, sam kašalj ne treba sputavati jer on ima svoj protektivni karakter, ali treba da ga iskoristi da se izbaci gusti, ljepljivi, mukozni sadržaj iz donjih partija. Tada su od koristi mukolitički lijekovi, kao što je karbocistein (Bronhobos®), koji razrjeđuje sekret i olakšava samo iskašljavanje i evakuaciju sadržaja. Otklanjanjem sekreta smanjuje se i podražaj na receptore za kašlja. Navedena terapija daje vrlo brzo povoljan rezultat uz uzimanje dosta tečnosti. Ukoliko je kašalj prisutan duže od dvije nedjelje, uz promjenu boje mukusa s primjenom krvi ili je praćen izraženim opštim simptomima, potrebna je dalja dijagnostička obrada kako bi se pronašao specifičan uzrok navedenog oboljenja. Postoje mnogobrojni vodiči za kliničko ispitivanje hroničnog oblika kašlja, ali o tome drugom prilikom.

Kašalj, kao jedan od najčešćih razloga javljanja djece kod pedijatra, uglavnom izazvan respiratornim virusima, ima dobru prognozu i zahtijeva isključivo simptomatsku terapiju koja ne utiče na uzrok bolesti, ali uveliko olakšava simptome i omogućuje djetetu da lakše prebrodi prehladu.

Facebook komentari