Liječenje bola u fizijatrijskoj praksi

Autor: Mr. sc. dr Mirela Dizdarević-Husić, specijalista fizikalne medicine i rehabilitacije, JZU Dom zdravlja Gračanica

Bol je subjektivno, neugodno, osjetno i emocionalno iskustvo koje nastaje kao posljedica prijetećeg ili nastalog oštećenja tkiva. Uvijek je subjektivan. Pojedini pacijenti mogu se žaliti na bol, a da nema prisutnog oštećenja tkiva ili patofiziološkog uzroka, jer je uzrok bola usljed nekog psihološkog razloga. Bol uvijek predstavlja upozorenje. Na doživljaj bola utiču brojni faktori kao što su dob, spol, okolina, edukacija, emocije, odgoj, religija, intenzitet, lokacija, trajanje i uzrok.

Pacijenti koji se javljaju fizijatru na pregled žale se najčešće na bol koji može nastati usljed degenerativnih promjena zglobova ili kičmenog stuba, upalnih reumatskih bolesti, neuroloških oboljenja, povreda ili deformiteta muskuloskeletnog sistema.

Prema dužini trajanja bola, razlikujemo:

  1. akutni (do šest sedmica),
  2. subakutni (do dva mjeseca) i
  3. hronični (koji traje duže od dva mjeseca).

Akutni bol se tipično tretira kratko sa farmakološkom terapijom, dok hronični bol može zahtijevati dugotrajniju primjenu lijekova, kao i primjenu drugih modaliteta. Faktori rizika koji dovode do prelaska akutnog bola u hronični je glavna tema u istraživanjima vezanim za bol u posljednje dvije decenije. Od pacijenta je uvijek važno dobiti podatke o karatkeru bola, kako je bol počeo, lokaciji bola, kuda se širi, dužini trajanja, pridruženim bolestima i slično. U fizijatrijskoj praksi je, također, važna i procjena intenziteta bola, upotrebom vizualno analogne skale. Intenzitet bola se tada kvalifikuje kao

blag (1-3),
srednje jak (4-6) i
jak bol (7-10).

Na osnovu procijenjenog intenziteta bola odlučujemo se i za odgovarajuće analgetike, kao i fizikalne analgetske modalitete. Ponavljanje procjene, na kontrolnim pregledima, daje nam informaciju da li je naša terapija efikasna ili je potrebno korigovati analgetsku terapiju.

Facebook komentari